(1)SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK: SUÇLULUĞUN TEMELİ
2Çocuk Suçluluğu Ve Toplum yazımızda suça sürüklenen çocukların suç işlemelerindeki başlıca nedenleri ve suç işlemlerindeki verilere ele almıştık. Bu yazımızda ise suça sürüklenen çocukların (SSÇ) gayrimeşru fiilleri gerçekleştirmelerindeki bilinç durumunu ele alacağız.
3TÜİK verileri ışığında düzenlene araştırmaları incelediğimiz takdirde suça sürüklenen çocuğun eğitimlerini ilköğretim çağında bırakmış olan, sosyal manipülasyonlara açık, henüz kimlik arayışını tamamlayamadıkları yaş grubunda olduğu yönünde kanaat getirebilmekteyiz.
Ceza hukuku perspektifinden bakıldığı takdirde geçmişten günümüze kadar yapılan sanık psikolojisi incelemelerinde; somut olay nezdinde her fail bakımından farklı etmenler olduğu gözlenmiştir. Baskın olan etmenlerde psikolojik etmen; faillerin genel olarak kendilerini topluma kabul ettirme çabası, varlıklarını gösterme isteklerini meşru yollarla yapamadığı ancak gayri meşru yollarla isteklerini gösterme çabalarının var olduğunu hiçbir temeli olmayan, irrasyonel bilince sahip olduklarını görmekteyiz. Yani bu kimselerin yapmış olduğu fiilleri sağlıklı bir muhakeme yapmadan gerçekleştirmiş olduğunu fark etmekteyiz. Çocukların muhakeme yeteneğinin gelişiminin tamamlanmadığını, dış müdahaleye açık olduğunu düşünen kanun koyucu 4TCK 31’de yer alan YAŞ KÜÇÜKLÜĞÜ düzenlemesinin temel gayelerinden biride budur.
Suç dosyalarını incelediğimiz zaman kişilerin suç işlemelerindeki motivasyonlarının temelinde yatan ortak nedenin çoğunlukla psikolojik etmenler olduğunu gözlemlemekteyiz. Geçmişten günümüze kadar suç işlenmesi hususunda birçok araştırm olmuştur, bunlardan en önemlisi modern psikoanalizin öncüsü 5Sigmund FREUD’tur.
Sigmund FREUD, suçu doğrudan işlemeden suçun oluşumunu, suçun bilinçte oluşumu ve psikoanaliz vasıtasıyla ortaya koymuştur. Freud’un kuramları günümüzde suçlu-psikoloji arasındaki bağlantının ele alınması yönünde öncü çalışmadır, çoğu psikoanaliz alanında bilim insanı bu çalışmalar ışığında çağı aydınlatmaktadır.
5Freud, suç işlemenin temelinin erken çocukluk psikolojisi olduğunu ve bunun kişinin ergenlik ve yetişkinlik döneminin şekillenmesinde önemli etkisi olduğunu aktarmaktadır. Freud, yetişkinlikte suç işlemenin temelini çocuklukta çözümlenmemiş kaosların, bastırılmış duyguların, toplum tarafından kabul görmediğini düşünen, toplumla çatışma halinde olan, sosyo-ekonomik açıdan eşitsizlik gibi dış etkenlerin suç işlemede bilinci etkilediğini gözlemlemiştir.
Freud, bilincin oluşumunda 6ego,id ve süperego olduğunu söylemektedir. Her bir katmanın amacını farklı işlevselliği olduğunu söylemektedir. İD, insanlığın ilk hali olduğunu ve ilkelliği temsil eder; EGO, dış dünya ile uyumu sağlayan, kişiliğin düzenini belirleyen kademe; SÜPEREGO, kişinin dış dünya ile teması ile birlikte kişiliğin oluşturulduğu katmandır. Bu açıklamalar ışığında Süperego’nun ego tarafından kontrol sağlanamadığı takdirde suçun oluşumunu görmekteyiz. Bu çıkarıma varma sebebimiz aşikardır neticede bilinçaltını kontrol eden egodur ama bilinçaltını kodlayan ise dış dünyadan algılayıp kimliğimizi ortaya koyan süperegodur. Freud’un bu sınıflandırmasının ceza hukuku bakımından aslında kusurluluğu etkileyen unsurlarla mukayese ederek açıklamak daha yerinde bir açıklama olur neticede psikolojik olarak ele aldığımız birey zamanla serbest iradesi neticesinde hukuk düzeninin yasaklamış olduğu fiilleri yaparak kanun koyucu tarafından belirtilen suç tiplerinden birini işlemektedir. Kusuru dikkate alan kanun koyucu düzenlemelerinde yazımızın başında dediğim gibi çocuğun müdahaleye açık bilincini korumaya almak adına 7ÇOCUK KORUMA KANUNU madde 5 kapsamında tedbirlere belli şartlar sağlandığında başvurulması gerektiğini belirtmiştir. Temel gayemiz çocuğu topluma karıştırmak olduğu için psikolojik olarak yıpranmış bireyi korumaktır ve bunun için her türlü durumu göz önüne alarak soruşturma ve kovuşturma evresinde Suça Sürüklenen Çocuğa cezai müeyyidesini belirlerken takdir indirimlerini ve infaz evresini hakkaniyete uygun şekilde tayin etmeliyiz.
Neticede suç tek başına aniden oluşmaz ve suçun oluşumu Freud’un dediği gibi süperegonun çevreden aldıklarını ego sayesinde düzene sokamamasının bir ürünüdür. Freud’un suç işleyen bireye yaklaşımı tam olarak şöyledir, “ 8Bir bebek, aile ve çevreden görülmüş olduğu sosyal davranışlara bağlı olarak günah, ayıp, yasak, haksızlık, tabular, normlar gibi kavramlar ile ahlaki değerlerini oluşturur.” Biz hukukçuların da yasa koyucunun temel gayesi suçluyu topluma kazandırmak olduğu için suç tatbik ederken bu amaca uygun yargılama yapmalıyız. Yargı faaliyetini sadece cezalandırma amacı olarak görmemeliyiz ve suça sürüklenen çocuğunun toplumdaki karmaşadan etkilenerek, psikolojisinin etkilenmesine izin verilmemeli ve onu topluma kazandırmalıyız.
Gelişen teknolojik gelişmelerin bilinci etkiliyor olması da gözle görülen ayrı bir dış etmendir. Buna Devlet eliyle müdahil olmak tamamen çözüm olmaz neticede Devletin kişilerin biliçaltını korumak adına yayınlara müdahil olması da anayasada korunan 9Anayasa 28’te yer alan BASIN Hürriyeti ile çatışır nitelikte. Devletin bu hakkı tamamen ortadan kaldırması söz konusu olamayacağı için burada asıl iş çocukların bakım ve gözetim yükümlülüğü ile ilgilenen veli, vasi veya onlar gibi davranan kimselere düşmektedir.
Ezcümle “10Hiçbir insan suç işleme psikolojisiyle doğmaz, toplum baskısı, toplumdaki kimlik çatışması vb.dış etkenler onları suç işlemeye yönlendirmektedir.” Bu durumlardan dolayı çocukların ruh halinde değişim gören ebeveynler doğrudan duruma müdahil etmelidir aksi halde ilerleyen yaşlarda hiç istenmeyen sonuçlarla karşı karşıya kalınabiliyor.
Esma Akpınar
Kaynakça
1 Esma AKPINAR,E-Posta:esmaakpinar123@gmail.com,FSMVÜ HUKUK FAKÜLTESİ
2 https://kucukagac.com.tr/cocuk-suclulugu-ve-toplum-1/
3 https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2101579
4 Yaş küçüklüğü
Madde 31- (1) Fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmamış olan çocukların ceza sorumluluğu yoktur. Bu kişiler hakkında, ceza kovuşturması yapılamaz; ancak, çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir. (2) (Değişik: 29/6/2005 – 5377/5 md.) Fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmuş olup da onbeş yaşını doldurmamış olanların işlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılayamaması veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmemiş olması hâlinde ceza sorumluluğu yoktur. Ancak bu kişiler hakkında çocuklara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur. İşlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin varlığı hâlinde, bu kişiler hakkında suç, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde oniki yıldan onbeş yıla; müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde dokuz yılda onbir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Diğer cezaların yarısı indirilir ve bu hâlde her fiil için verilecek hapis cezası yedi yıldan fazla olamaz.
(3) (Değişik: 29/6/2005 – 5377/5 md.) Fiili işlediği sırada onbeş yaşını doldurmuş olup da onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında suç, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde onsekiz yıldan yirmidört yıla; müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde oniki yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Diğer cezaların üçte biri indirilir ve bu hâlde her fiil için verilecek hapis cezası oniki yıldan fazla olamaz.
6 https://docmckee.com/cj/docs-criminal-justice-glossary/sigmund-freud-definition/
7 https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5395&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
8 https://docmckee.com/cj/docs-criminal-justice-glossary/sigmund-freud-definition/
9 https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2709&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
10 Esma AKPINAR,E-Posta:esmaakpinar123@gmail.com,FSMVÜ HUKUK FAKÜLTESİ
11 https://www.google.com/search?vsrid=CIueydKct4qc_wEQAhgBIiRlYzEzOThiNi03ODc3LTQ4NjItOGU1Mi01MWI1OTQwMjMzZjIyBiICZWgoCji74YXZmp2QAw&vsint=CAIqDAoCCAcSAggKGAEgATojChYNAAAAPxUAAAA_HQAAgD8lAACAPzABEJMCGLcBJQAAgD8&udm=26&lns_mode=un&source=lns.web.gisivli&vsdim=275,183&gsessionid=2rXyncEsMh-q-vaXGFXOsJwA2nKdLZ8FZORK0rIWXkHKkrYeVgVESA&lsessionid=7GDo9buCeLOHR9daRbbrPLdFSgeSjZAgbn2LKNfMuGqxRYK1X7QUbw&lns_surface=19&lns_vfs=e&qsubts=1760222202084&biw=1536&bih=738&ved=0CBYQh6cGahcKEwjQxbbXmp2QAxUAAAAAHQAAAAAQBA&tbnid=nMyiHi1FpKi2PM&ictx=2
